Nikoh — Muqaddas rishta va mas’uliyatli qadam

Har bir inson hayotida yangi bosqichni boshlab beruvchi, ikki qalbni va ikki avlodni bir-biriga bog‘lovchi eng ulug‘ qadam — bu nikohdir. Nikoh shunchaki tantanali to‘y yoki qog‘ozdagi rasmiyatchilik emas, balki ikki tomonlama sadoqat, yuksak mas’uliyat va o‘zaro mehr-oqibatga asoslangan ma’naviy ahddir.

Bugungi shiddatli axborot va globallashuv asrida oilaviy qadriyatlarni asrash, sog‘lom muhit yaratish va oila poydevorini to‘g‘ri qurish har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Nikohning mohiyati va hayotimizdagi o‘rni

Sharqona va islomiy qarashlarda oila muqaddas qo‘rg‘on sanaladi. Nikohning asosiy maqsadi:

Inson naslini davom ettirish va sog‘lom avlodni tarbiyalash;

Jamiyat ma’naviyatini yuksaltirish va buzuqliklardan himoyalanish;

Er-xotin o‘rtasida xotirjamlik, ruhiy tayanch va o‘zaro mehr (sukunt) rishtalarini mustahkamlashdir.

Qur’oni karimda ta’kidlanganidek, er-xotin bir-biriga taskin beruvchi, ko‘ngilga osoyishtalik baxsh etuvchi eng yaqin insonlar bo‘lishi lozim.

Mustahkam Oila Poydevori Nimalarga Tayanadi?

Ko‘pincha oilaviy kelishmovchiliklar nikohning asl mohiyati unutilib, faqat moddiy yoki his-tuyg‘uli tomonlariga urg‘u berilganda yuzaga keladi. Oila bardavom bo‘lishi uchun quyidagi tamoyillarga e’tibor qaratish zarur:

1. Tenglik va Niyatning Xolisligi (Kufv)

Nikoh oldidan bo‘lajak umr yo‘ldosh tanlashda nafaqat tashqi ko‘rinish yoki moddiy boylik, balki ma’naviy-axloqiy daraja, dunyoqarashlarning mosligi va niyatning tozaligi asosiy o‘rinda turishi kerak.

2. Huquq va Majburiyatlarning Muvozanati

Er — oila ta’minoti, himoyasi va boshqaruvi uchun mas’ul bo‘lsa, ayol — oila o‘chog‘ining bekasi, osoyishtalik manbai va farzandlar tarbiyachisidir. Har bir tomon o‘z burchini ado etsa, o‘z-o‘zidan ikkinchi tomonning huquqi to‘liq ta’minlanadi.

3. Sabr va Bag‘rikenglik

Ideal inson bo‘lmaganidek, nuqsonsiz oila ham bo‘lmaydi. Birgalikdagi hayotda mayda kamchiliklarga ko‘z yumish, tushunishga intilish va kechirimli bo‘lish mehrni so‘nishdan saqlaydi.

4. Ochiq Muloqot va Maslahat

Muammolarni ichga yutish yoki begonalar aralashuviga yo‘l qo‘yish o‘rniga, er-xotin barcha masalalarni o‘zaro bosiqlik bilan muhokama qilib borishi o‘rtadagi ishonchni mustahkamlaydi.

Bugungi kunda uchrayotgan asosiy muammolar

Zamonaviy jamiyatda nikoh rishtalariga putur yetkazayotgan omillar qatoriga quyidagilarni kiritish mumkin:

Haddan tashqari dabdababozlik va isrofgarchilik: Qarz-havola hisobiga o‘tkaziladigan dabdabali to‘ylar oila hayotining ilk oylaridanoq moliyaviy tanglik va noroziliklarga sabab bo‘lmoqda.

Tashqi aralashuvlar: Qaynona-kelin, qaynona-kuyov yoki yaqin qarindoshlarning yangi oilaning ichki ishlariga me’yordan ortiq aralashuvi.

Sabrsizlik va mas’uliyatsizlik: Kichik xatolar tufayli darhol ajrashishga shoshilish, o‘zaro kelishuv yo‘llarini izlamaslik.

Xulosa

Nikoh — bu ikki insonning bir-biri oldida, Yaratgan huzurida va butun jamiyat oldida o‘z zimmasiga olgan ulkan omonatidir. Bu omonatga xiyonat qilmaslik, uni asrab-avaylash har bir ongli insonning burchidir.

Oila mustahkam bo‘lsa — mahalla tinch, davlat qudratli, jamiyat esa sog‘lom bo‘ladi. Hayotingizdagi bu eng muhim qadam mehr, o‘zaro hurmat va mustahkam sadoqat ustiga qurilsin!

Abdullayev Azimjon

ta'lim muassasasi o'qituvchisi