Sog‘lik va bo‘sh vaqt — qadri bilinmaydigan ikki buyuk ne’mat

Islom ta’limotida Alloh taolo insonlarga son-sanoqsiz ne’matlar ato etgan. Biroq ularning ba’zilari bor-ki, odamlar u mavjud paytida qadriga yetmaydi, yo‘qotilgachgina anglaydi. Rasululloh ﷺ bu haqiqatni juda qisqa, ammo chuqur ma’noli hadis bilan bayon qilganlar: «Ikki ne’mat bor, odamlarning ko‘pi ularda aldanib qoladi: sog‘lik va bo‘sh vaqt».

Bu hadis inson hayotidagi eng muhim ikki omil — tan sog‘ligi va vaqt haqida ogohlantiradi.

Sog‘lik — Allohning buyuk in’omidir. Sog‘lik inson uchun eng katta boylikdir. Chunki sog‘lom inson:

• ibodatni to‘liq ado eta oladi,
• ilm o‘rganishga quvvat topadi,
• halol mehnat qilishga qodir bo‘ladi.
• Lekin ko‘p odamlar sog‘lik bor paytda:
• ibodatni kechiktiradi,
• gunoh ishlarni oson qiladi,
• tanani Allohga itoatga emas, nafsga xizmat qildiradi.

Islomda sog‘lik mas’uliyatli ne’mat hisoblanadi. Qiyomat kuni banda tanasini qayerda va nima uchun ishlatgani haqida so‘raladi. Shuning uchun sog‘likni g‘animat bilish — mo‘minning muhim vazifasidir.

Bo‘sh vaqt — qaytmaydigan imkoniyat

Bo‘sh vaqt ham juda katta ne’matdir. U:

• Qur’on tilovat qilish,
• ilm va ma’rifat olish,
• zikr va tafakkur,
• ota-onaga xizmat qilish,
• jamiyatga foyda keltirish uchun berilgan.

Ammo ko‘pchilik:

• bo‘sh vaqtni bekor o‘yin-kulgi bilan o‘tkazadi,
• vaqtning qadriga yetmaydi,
• “hali vaqt ko‘p” deb o‘ylaydi.

Aslida esa vaqt — o‘tayotgan sayin kamayib borayotgan kapitaldir. O‘tgan vaqt hech qachon qaytmaydi.

“Mag‘bun” — aldangan inson

Hadisda ishlatilgan “mag‘bun” so‘zi savdoda zarar ko‘rgan, foydani boy bergan odamni bildiradi. Bu bilan Rasululloh ﷺ shuni uqtiradilar:

• sog‘lik va vaqt — katta boylik,
• agar ular toat va foydali ishlarga sarflanmasa,
• inson eng katta zararga uchraydi.
• Bu zarar moliyaviy emas, balki oxirat zararidir.

Amaliy xulosa va saboqlar

Ushbu hadis mo‘min kishiga quyidagi saboqlarni beradi:

• Sog‘lik borida ibodatni ko‘paytirish
• Bo‘sh vaqtni rejasiz o‘tkazmaslik
• Ilmni yoshligida egallash
• Gunohni keyinga qoldirmay tark etish
• Har kunni oxirat uchun sarmoya qilish

Xulosa

Sog‘lik va bo‘sh vaqt — inson hayotidagi eng katta sinovlardan biridir. Kim ularni to‘g‘ri ishlatsa, najot topadi. Kim ularni zoye qilsa, afsus va nadomatga duchor bo‘ladi. Rasululloh ﷺning bu hadisi har bir musulmonni hushyorlikka, vaqtni qadrlashga va sog‘likni Allohga itoat yo‘lida ishlatishga chaqiradi.

Munavvarov Ahror

ta'lim muassasasi 2-kurs talabasi