Havoyi nafsga ergashishning oqibatlari

Kirish

Islom dini insonni ulug‘ maqomga ko‘taradigan, uni dunyo va oxirat saodatiga yetkazadigan yo‘lni ko‘rsatadi. Bu yo‘lning eng katta dushmanlaridan biri — havoyi nafsga ergashishdir. Havoyi nafs deganda insonning shahvat, g‘azab, manmanlik va boshqa istaklariga Allohning amrlaridan ustun qo‘yib bo‘ysunishi tushuniladi. Qur’oni karim va sunnatda nafsga ergashish qattiq qoralanib, uning yomon oqibatlari bayon qilingan.

Havoyi nafs insonni haq yo‘ldan adashtiradi
Alloh taolo aytadi: “Havoyi nafsga ergashma, aks holda u seni Allohning yo‘lidan ozdirib qo‘yadi”. (Sod surasi, 26-oyat)»

Ushbu oyatda Alloh taolo Dovud alayhissalomga murojaat qilib, havoyi nafsga ergashish insonni haq yo‘ldan chalg‘itishini bayon qilgan. Bu hukm barcha insonlarga ham tegishlidir.

Havoyi nafsni iloh qilib olish
Alloh taolo marhamat qiladi: “Havoyi nafsini o‘ziga iloh qilib olgan kimsani ko‘rdingmi?” (Josiya surasi, 23-oyat)»
Bu oyat nafs istaklarini Allohning amrlaridan ustun qo‘ygan kishining naqadar xatarli holatga tushib qolishini ko‘rsatadi. U go‘yo nafsiga ibodat qiluvchi kimsaga aylanadi.

Havoyi nafs adolatga to‘sqinlik qiladi
Alloh taolo aytadi: “Adolat qilmaslik uchun havoyi nafsga ergashmang”. (Niso surasi, 135-oyat)»
Nafsga ergashgan inson ko‘pincha haqiqatni emas, o‘z manfaatini ko‘zlaydi. Natijada zulm, xiyonat va adolatsizlik yuzaga keladi.

Havoyi nafs qalbni buzadi
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Sizlardan birortangizning havoyi nafsi men keltirgan narsaga bo‘ysunmaguncha uning imoni komil bo‘lmaydi”.»
Bu hadis mo‘minning istaklari Qur’on va Sunnatga muvofiq bo‘lishi kerakligini anglatadi.

Havoyi nafsning oqibatlari
1. Haqdan yuz o‘girish
Nafsga ergashgan inson nasihatni qabul qilmaydi, gunohlarini oqlashga urinadi va tobora haqdan uzoqlashadi.

2. Gunohlarga botish
Shahvat va istaklar ortidan quvish insonni harom ishlarga boshlaydi. Ko‘plab gunohlarning ildizi havoyi nafsga ergashishdir.

3. Qalbning qotishi
Gunohlar ko‘paygan sari qalb qorayadi, ibodatdan lazzat ketadi va nasihat ta’sir qilmay qo‘yadi.

4. Oxiratdagi azob
Alloh taolo aytadi: “Kim Parvardigorining huzurida turishidan qo‘rqsa va nafsini havodan qaytarsa, albatta jannat uning maskanidir”. (Noziot surasi, 40–41-oyatlar)»

Oyatdan ma’lum bo‘ladiki, jannatga erishishning asosiy sabablaridan biri nafsni tiyishdir. Demak, nafsga ergashish esa buning aksiga olib boradi.

Havoyi nafsdan qutulish yo‘llari
1. Qur’on tilovati va tafakkurni ko‘paytirish.
2. Farz va nafl ibodatlarga davomli bo‘lish.
3. Solih insonlar suhbatida bo‘lish.
4. Gunoh sabablaridan uzoqlashish.
5. Nafs bilan kurashishda sabr va mujohadani kuchaytirish.
6. Allohdan hidoyat va sobitlik so‘rab duo qilish.

Xulosa
Havoyi nafs insonning eng katta dushmanlaridan biridir. U insonni haq yo‘ldan ozdiradi, gunohlarga boshlaydi, qalbni qotiradi va oxiratdagi najotdan mahrum qiladi. Mo‘min kishi nafsini Qur’on va Sunnatga bo‘ysundirib, Allohning roziligini har narsadan ustun qo‘yishi lozim. Shunda u dunyo va oxirat saodatiga erishadi.

Abdurazzaqov Abbosbek

ta'lim muassasasi 2-kurs talabasi