GIYOHVANDLIK – INSON VA JAMIYAT KUSHANDASI

Kirish

Giyohvandlik bugungi kunda insoniyat duch kelayotgan eng xavfli illatlardan biridir. U nafaqat inson sog‘ligiga, balki uning diniy, ma'naviy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotiga ham katta zarar yetkazadi. Islom dini insonning aqli, joni va molini asrashni maqsad qilganligi sababli giyohvandlikka olib boruvchi barcha narsalarni harom qilgan.

Giyohvandlikning Islomdagi hukmi

Alloh taolo Qur'oni karimda marhamat qiladi:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾

“Ey mo‘minlar! Albatta, aroq, qimor, butlar va fol o‘qlari shayton amalidan bo‘lgan iflos narsalardir. Bas, ulardan chetlaning, shoyad najot topsangizlar”. (Moida surasi, 90-oyat)

Rasululloh ﷺ marhamat qilganlar:

«كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ»

“Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir xamr haromdir”. (Muslim rivoyati)

Yana bir hadisda:

«مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ»

“Ko‘pi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir”. (Abu Dovud, Termiziy rivoyatlari)

Giyohvandlikning zararli oqibatlari quyidagilardan iborat:

Birinchidan, giyohvandlik insonning aqlini zaiflashtiradi. Aql esa Alloh bergan eng ulug‘ ne'matlardan biridir.

Ikkinchidan, insonning sog‘ligiga jiddiy zarar yetkazadi. Yurak, jigar, asab tizimi va boshqa a'zolar faoliyati izdan chiqadi.

Uchinchidan, oilaviy muammolarni keltirib chiqaradi. Ota-onalar va farzandlar o‘rtasidagi munosabatlar buziladi, oilalar parokanda bo‘ladi.

To‘rtinchidan, jamiyatda jinoyatchilik, o‘g‘rilik va zo‘ravonlik kabi illatlar ko‘payadi.

Giyohvandlikdan saqlanish yo‘llari

- Allohga bo‘lgan taqvoni mustahkamlash.

- Solih do‘stlar bilan suhbatda bo‘lish.

- Bo‘sh vaqtni ilm va ibodat bilan o‘tkazish.

- Sport va foydali mashg‘ulotlar bilan shug‘ullanish.

- Ota-ona va ustozlarning nasihatlariga amal qilish.

Xulosa

Giyohvandlik insonning dini, sog‘ligi, oilasi va jamiyatiga katta zarar yetkazadigan ofatdir. Har bir musulmon bu illatdan uzoq bo‘lishi va boshqalarni ham undan ogohlantirishi lozim.

Miraliyev Muhammadsharif

ta'lim muassasasi 2-kurs talabasi