YANGI O'ZBEKISTONDA VIJDON ERKINLIGI VA KONFESSIYALARARO TOTUVLIKNI TA'MINLASHNING IJTIMOIY-HUQUQIY KAFOLATLARI
KIRISH
Ko'p millatli va ko'p konfessiyali jamiyatda tinchlik va barqarorlikni saqlash har qanday davlatning eng muhim vazifalaridan biridir. O'zbekiston tarixan turli xalqlar va dinlar vakillarining hamjihatlikda yashab kelgan maskani bo'lib, bu noyob tajriba "Yangi O'zbekiston" siyosatida yanada rivojlantirilmoqda.
Ushbu maqolaning maqsadi vijdon erkinligi tushunchasining mazmun-mohiyatini yoritish, mamlakatimizda konfessiyalararo totuvlikni ta'minlashga qaratilgan ijtimoiy-huquqiy kafolatlarni tahlil qilish hamda bu sohadagi erishilgan yutuqlarni ko'rsatib berishdan iborat.
ANNOTATSIYA
Maqolada vijdon erkinligi tushunchasi, uning huquqiy asoslari hamda O'zbekistonda turli din vakillarining tinch-totuv yashashi uchun yaratilgan huquqiy va ijtimoiy sharoitlar tahlil qilinadi. Davlatning bu boradagi siyosati va uning amaliy natijalari yoritiladi.
ASOSIY QISM
1. Vijdon erkinligi tushunchasi va uning huquqiy asoslari
Vijdon erkinligi — har bir insonning o'z e'tiqodini erkin tanlash, unga amal qilish yoki hech qanday dinga e'tiqod qo'ymaslik huquqidir. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida barcha fuqarolarning vijdon erkinligi huquqi kafolatlangan bo'lib, bu huquq "Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida"gi qonun bilan yanada mustahkamlangan.
Ushbu huquqiy asoslar har bir fuqaroning o'z diniy e'tiqodiga ko'ra ibodat qilish, diniy marosimlarni bajarish huquqini ta'minlash bilan birga, boshqa din vakillarining huquqlarini hurmat qilish majburiyatini ham belgilaydi.
2. Konfessiyalararo totuvlikni ta'minlash mexanizmlari
O'zbekistonda konfessiyalararo totuvlikni ta'minlashda davlat va diniy tashkilotlar o'rtasidagi muvofiqlashtirilgan hamkorlik muhim o'rin tutadi. Mamlakatimizda islom, xristianlik, iudaizm va boshqa dinlarga mansub jamoalar tinch-totuv faoliyat yuritib, o'zaro hurmat asosida yashab kelmoqda.
So'nggi yillarda tashkil etilgan xalqaro anjumanlar, dinlararo muloqot forumlari, shuningdek turli konfessiya vakillari ishtirokidagi tinchlik va totuvlikka bag'ishlangan tadbirlar mamlakatimizdagi diniy bag'rikenglik muhitini yanada mustahkamlashga xizmat qilmoqda.
3. Erishilgan yutuqlar va istiqbol vazifalari
So'nggi yillarda diniy tashkilotlarni ro'yxatdan o'tkazish tartib-taomillarining soddalashtirilishi, diniy adabiyotlarni olib kirish va nashr etish jarayonlarining takomillashtirilishi, shuningdek diniy bag'rikenglikni targ'ib qiluvchi ta'lim dasturlarining joriy etilishi bu sohadagi muhim yutuqlar sirasiga kiradi.
Kelgusida bu yo'nalishdagi ishlarni yanada rivojlantirish, xususan yoshlar orasida diniy bag'rikenglik g'oyalarini chuqur singdirish, turli konfessiya vakillari o'rtasidagi ilmiy-ma'rifiy muloqotni kengaytirish muhim vazifa bo'lib qolmoqda.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda, Yangi O'zbekistonda vijdon erkinligi va konfessiyalararo totuvlikni ta'minlash borasida mustahkam huquqiy asos va amaliy mexanizmlar yaratilgan. Bu borada erishilgan yutuqlarni yanada rivojlantirish, jamiyatda diniy bag'rikenglik madaniyatini chuqur ildiz otdirish davlat va jamiyatning umumiy vazifasi bo'lib qolaveradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. — Toshkent, 2023 (yangi tahrirda).
2. O'zbekiston Respublikasining "Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida"gi qonuni. — Toshkent, 2021 (yangi tahrirda).
3. Mirziyoyev Sh.M. Diniy bag'rikenglik va konfessiyalararo totuvlik borasidagi ma'ruzalar. — Toshkent, 2018–2023.
4. O'zbekiston Respublikasi Din ishlari bo'yicha qo'mitasi rasmiy nashrlari.
5. Diniy bag'rikenglik va milliy xotirjamlik muammolari bo'yicha xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. — Toshkent, 2023.
Hamidullayev Islomjon
ta'lim muassasasi talabasi