Saharlikning fazilati va barakasi
Islom dinida ro‘za ibodati insonning ruhiy poklanishi, sabr-toqati va taqvosini oshiruvchi buyuk amal hisoblanadi. Ro‘zaning kamol topishi uchun shariatda ba’zi sunnat va odoblar ham belgilangan bo‘lib, shulardan eng muhimi — saharlik qilishdir. Saharlik (suhūr) ro‘zadorning kunduzgi ibodatiga kuch-quvvat beradigan, baraka va rahmat sababiga aylangan fazilatli amaldir. Payg‘ambarimiz Muhammad ﷺ saharlikni targ‘ib qilib, hatto ozgina suv ichish bilan bo‘lsa ham uni tark etmaslikni buyurganlar.
Saharlik — baraka manbai
Hadisda rivoyat qilinishicha, Imom Ahmad ibn Hanbal Abu Sa’id al-Khudriydan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh ﷺ shunday deganlar: “Saharlik barakadir, uni tark etmanglar. Hatto sizlardan biringiz bir qultum suv ichsa ham. Albatta Alloh va Uning farishtalari saharlik qiluvchilarga salovot aytadilar.”
Bu hadis saharlikning naqadar ulug‘ amal ekanini ochiq ko‘rsatadi. Islomda “baraka” so‘zi oz narsada ko‘p manfaat, ruhiy xotirjamlik va ilohiy yordam bo‘lishini anglatadi. Saharlik orqali inson nafaqat jismonan quvvat oladi, balki ma’naviy jihatdan ham ro‘zaga tayyorlanadi.
Saharlikning barakasi bir necha jihatdan namoyon bo‘ladi:
ro‘zadorning quvvati oshadi;
ibodatga rag‘bati kuchayadi;
kunduzgi charchoq yengillashadi;
sunnatga amal qilish savobi hosil bo‘ladi.
Shu sababli ulamolar saharlikni kuchli sunnat deb ta’kidlab, uni tark etmaslikni maslahat berganlar.
Alloh va farishtalarning salovoti
Hadisdagi eng ta’sirli jumlalardan biri — “Alloh va Uning farishtalari saharlik qiluvchilarga salovot aytadilar”, degan so‘zdir. Alloh taoloning salovoti — bandaga rahmat va fazl nazari bilan boqishi, unga mag‘firat va baraka berishidir. Farishtalarning salovoti esa ro‘zador uchun duo qilish, uning gunohlarini kechirilishini so‘rash ma’nosini bildiradi.
Bu holat saharlikning oddiy ovqatlanish emas, balki ibodat ekanini ko‘rsatadi. Ba’zan inson vaqt torligi yoki uyqu sababli saharlikdan voz kechishi mumkin. Ammo hadisda hatto bir qultum suv ichish ham saharlik hisoblanishi aytilgani musulmon uchun katta yengillik va rahmatdir.
Saharlikning hikmatlari
Saharlik qilishning ko‘plab hikmatlari bor. Avvalo, u musulmon ummatining boshqa din vakillaridan farqli belgilaridan biridir. Rasululloh ﷺ saharlikni ro‘zadorning ajralib turuvchi sunnati sifatida ko‘rsatganlar.
Ikkinchidan, saharlik inson salomatligiga ham foydalidir. U uzoq davom etadigan ro‘za vaqtida organizmga kerakli energiyani beradi. Shu sababli ulamolar saharlikni kechiktirib, bomdodga yaqinroq vaqtga qoldirishni afzal deb bilganlar.
Uchinchidan, saharlik vaqti duolar qabul bo‘ladigan, istig‘for qilish tavsiya etilgan muborak lahzalardandir. Qur’onda ham sahar paytida istig‘for qiluvchilar maqtalgan. Demak, saharlik faqat taom emas — u zikr, duo va ruhiy tayyorgarlik paytidir.
Saharlik va mo‘minning intizomi
Saharlik qiladigan inson o‘z hayotini tartibga soladi: erta uxlash, vaqtida uyg‘onish va bomdod namozini o‘z vaqtida ado etishga harakat qiladi. Bu esa butun kunning barakali o‘tishiga sabab bo‘ladi. Ro‘zador saharlik orqali nafsini tarbiyalaydi, ibodatga bo‘lgan muhabbatini oshiradi va sunnatga ergashish zavqini his qiladi.
Salaf ulamolari saharlikni tark etishni yoqtirmaganlar. Ular hatto bir xurmo yoki bir qultum suv bilan bo‘lsa ham saharlik qilganlar. Chunki ular Rasululloh ﷺ ning sunnatlariga amal qilishni eng katta sharaf deb bilganlar.
Xulosa
Saharlik — ro‘zaning muhim sunnatlaridan biri bo‘lib, unda katta baraka va ilohiy rahmat bor. Hadisda kelganidek, uni hatto ozgina suv bilan bo‘lsa ham tark etmaslik lozim. Saharlik mo‘minni jismonan quvvatlantiradi, ruhiy jihatdan tayyorlaydi va Allohning rahmatiga sabab bo‘ladi. Har bir ro‘zador saharlikning qadrini bilib, uni odat emas, balki ibodat sifatida ado etishi zarur.
Duo
Alloh taolo bizlarni saharlikning barakasidan bahramand qilgan, sunnatga amal qiluvchi va ro‘zalarini mukammal ado etuvchi bandalaridan qilsin. Omin.
AHROR MUNAVVAROV
Ta'lim muassasasi 2-kurs talabasi
